Jak rozpoznać oszustwo „na wnuczka” w internecie
Oszustwo „na wnuczka” to nagła prośba o pieniądze i o zachowanie tajemnicy. Osoba po drugiej stronie udaje kogoś bliskiego albo urzędnika i nie daje Ci czasu na sprawdzenie.
Ten sam schemat działa dziś nie tylko przez telefon. Przychodzi SMS, wiadomość na WhatsAppie albo mail z „pilnym przelewem”.
Jak rozpoznać oszustwo w pierwszej minucie
Zatrzymaj się, jeśli słyszysz albo czytasz choć jedną z tych rzeczy:
- „Nie mów mamie / tacie / żonie, to wstyd.”
- „Musisz teraz, bo komornik / szpital / sąd czeka.”
- „Wyślij BLIK, kod z SMS-a albo dane do logowania.”
- Głos jest znajomy, ale coś w historii się nie zgadza.
Prawdziwa rodzina wytrzyma dwie minuty zwłoki. Oszust — nie.
Co zrobić zamiast przelewu
- Rozłącz się. Nie tłumacz się. Po prostu odłóż słuchawkę.
- Zadzwoń na numer, który znasz od lat — do wnuczka, córki, sąsiada. Numer z tej rozmowy pomiń.
- Jeśli ktoś podawał się za bank albo policję, zadzwoń na infolinię z odwrotu karty albo na 112.
- Nie instaluj aplikacji „żeby pokazać ekran”. Zdalny dostęp to najszybsza droga do opróżnienia konta.
Dlaczego to działa
Oszust łączy strach z miłością. Mózg wtedy skraca myślenie. Dlatego jedyna skuteczna zasada jest prosta i twarda: żadnych pieniędzy, kodów i haseł pod presją czasu.
Więcej o fałszywych wiadomościach przeczytasz w poradniku Phishing w mailu i SMS. Jeśli sprawa dotyczy konta w banku, zobacz też bezpieczną bankowość internetową.
Najczęstsze pytania
Czy oszuści dzwonią też z komunikatorów i maila?
Tak. Ten sam schemat działa w telefonie, SMS-ie, WhatsAppie i e-mailu. Liczy się pośpiech i prośba o tajemnicę, nie kanał.
Co zrobić, jeśli już wysłałem kod BLIK albo dane do logowania?
Natychmiast zadzwoń na infolinię banku z odwrotu karty albo ze strony banku wpisanej ręcznie. Zgłoś też sprawę na Policję.
Czy mogę oddzwonić na numer, z którego dzwoniono?
Nie. Numer da się podszyć. Dzwoń wyłącznie na numer, który znasz od lat albo który masz zapisany w kontaktach.
Więcej w temacie: Oszustwa internetowe.